Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Thạch Lạc nhiệm kỳ 2025–2030, trong đó xác định phát triển nông nghiệp hữu cơ là một trong ba mũi đột phá của nhiệm kỳ, UBND xã Thạch Lạc đang tập trung triển khai các bước xây dựng Làng nông nghiệp hữu cơ Sơn Hà, hướng tới hình thành mô hình điểm về phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ, sinh thái, tuần hoàn trên địa bàn xã.

Việc xây dựng Làng nông nghiệp hữu cơ Sơn Hà được thực hiện trên cơ sở định hướng hợp tác phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn với Tập đoàn Quế Lâm, đồng thời xuất phát từ điều kiện thực tế của địa phương.

Trước đây, địa phương dự kiến xây dựng Làng nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn các thôn Thượng Phú, Sâm Lộc và Hà Thanh, nay thuộc các thôn Sơn Phú và Sơn Hà. Tuy nhiên, qua rà soát thực tế, UBND xã xác định cần tập trung nguồn lực, lựa chọn một địa bàn làm mô hình điểm trong giai đoạn đầu, thuận lợi cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện, theo dõi và đánh giá hiệu quả. Theo đó, thôn Sơn Hà được đề xuất lựa chọn làm địa bàn xây dựng mô hình điểm.

Thôn Sơn Hà được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai thôn Hà Thanh và Sâm Lộc thuộc xã Tượng Sơn cũ. Thôn có diện tích tự nhiên 2,62 km², với 360 hộ dân và 1.506 nhân khẩu.

Đáng chú ý, trước khi sáp nhập, hai thôn Hà Thanh và Sâm Lộc đã có nhiều kết quả nổi bật trong xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu. Riêng thôn Hà Thanh đã đạt 10/10 tiêu chí khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu từ năm 2015. Đây cũng là địa bàn có nền tảng về phát triển kinh tế vườn hộ, vườn mẫu, sản xuất rau, củ, quả; xây dựng cảnh quan, bảo vệ môi trường và phong trào Nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới. Những điều kiện này tạo nền tảng thuận lợi để triển khai mô hình nông nghiệp hữu cơ, sinh thái, tuần hoàn.

Mục tiêu xây dựng Làng nông nghiệp hữu cơ Sơn Hà là từng bước đưa thôn trở thành mô hình điểm về phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ, sinh thái, tuần hoàn; từng bước thay đổi tập quán sản xuất, phát triển kinh tế hộ gia đình, liên kết tiêu thụ sản phẩm, bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập cho Nhân dân.

Theo UBND xã, trong giai đoạn đầu, dự kiến vận động khoảng 50–70 hộ gia đình đăng ký tham gia, trong đó lựa chọn từ 15–20 hộ triển khai các mô hình điểm. Quy mô cụ thể sẽ được xác định sau quá trình khảo sát, vận động người dân đăng ký trên tinh thần tự nguyện, đồng thời đánh giá điều kiện thực tế của từng hộ. Trước mắt, trong cuối năm 2026, xã dự kiến lựa chọn các mô hình điểm đối với những vườn có diện tích trên 400m².

Các nội dung trọng tâm của mô hình gồm: tuyên truyền, vận động Nhân dân; xây dựng Quy ước Làng nông nghiệp hữu cơ; phát huy hoạt động tự quản cộng đồng; cải tạo vườn hộ, xây dựng vườn mẫu; sản xuất rau, củ, quả; phát triển chăn nuôi lợn theo hướng hữu cơ, an toàn sinh học phù hợp với điều kiện từng hộ. Cùng với phát triển sản xuất, xã chú trọng phân loại, xử lý chất thải tại nguồn; tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và chất thải hữu cơ đã qua xử lý phục vụ sản xuất; xây dựng cảnh quan khu dân cư xanh, sạch, đẹp.

Đặc biệt, xã sẽ phối hợp với Tập đoàn Quế Lâm và các đơn vị liên quan trong tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, cung ứng vật tư, tổ chức sản xuất, tiêu thụ và từng bước xây dựng sản phẩm đặc trưng của địa phương. Để mô hình được triển khai đồng bộ, hiệu quả, UBND xã Thạch Lạc xác định rõ trách nhiệm, xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

UBND xã dự kiến chủ động cân đối, bố trí kinh phí từ ngân sách xã; đồng thời lồng ghép các nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường và huy động các nguồn lực hợp pháp khác.

Các nguồn lực sẽ ưu tiên cho công tác tuyên truyền, vận động; tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất; cải tạo đất; chăn nuôi an toàn sinh học; sử dụng chế phẩm vi sinh; xử lý chất thải hữu cơ; hỗ trợ chế phẩm vi sinh phục vụ sản xuất, ủ phân hữu cơ, xử lý phụ phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi.

Bên cạnh đó, mô hình có thể được hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi phù hợp để xây dựng các mô hình điểm; dụng cụ, vật tư, chế phẩm phục vụ phân loại, thu gom và xử lý rác thải hữu cơ tại nguồn. Việc hỗ trợ phải bảo đảm công khai, đúng mục đích, thiết thực và hiệu quả, phù hợp quy định pháp luật và khả năng cân đối nguồn lực.

Xây dựng Làng nông nghiệp hữu cơ Sơn Hà không phải là nhiệm vụ riêng của một ngành hay một đơn vị mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, trong đó người dân là chủ thể trực tiếp thực hiện. Chi bộ thôn Sơn Hà được định hướng đưa nhiệm vụ xây dựng Làng nông nghiệp hữu cơ vào nghị quyết, chương trình công tác; phân công cán bộ, đảng viên phụ trách, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện.

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các tổ chức chính trị - xã hội phối hợp tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia. Trong đó, Hội Nông dân tập trung phát triển sản xuất; Hội Liên hiệp Phụ nữ tham gia cải tạo vườn hộ, phân loại và xử lý chất thải; Đoàn Thanh niên phát huy vai trò xung kích trong bảo vệ môi trường, ứng dụng khoa học kỹ thuật; Hội Cựu chiến binh tham gia vận động và xây dựng các mô hình tự quản.

Theo lộ trình đề xuất, cuối năm 2026, xã tập trung tuyên truyền, khảo sát, vận động các hộ dân đăng ký tham gia; xây dựng kế hoạch, quy ước; kiện toàn tổ chức tự quản và lựa chọn các mô hình điểm, trước mắt đối với các vườn có diện tích trên 400m².

Năm 2027, triển khai các mô hình sản xuất, xử lý chất thải, liên kết tiêu thụ; đồng thời đánh giá hiệu quả và tiếp tục hoàn thiện mô hình. Giai đoạn tiếp theo, trên cơ sở kết quả thực hiện tại Sơn Hà, xã sẽ nghiên cứu nhân rộng sang thôn Sơn Phú và các địa bàn có điều kiện phù hợp.

UBND xã cũng xác định rõ yêu cầu theo dõi, kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để hoàn thiện mô hình và từng bước nhân rộng. Các đồng chí cấp ủy viên phụ trách địa bàn sẽ theo dõi, chỉ đạo; UBND xã định kỳ báo cáo kết quả thực hiện.

Với quy mô một thôn có 360 hộ, 1.506 nhân khẩu, diện tích 2,62 km², cùng nền tảng sản xuất và kết quả xây dựng nông thôn mới đã đạt được, Sơn Hà có những điều kiện thuận lợi để triển khai mô hình Làng nông nghiệp hữu cơ. Tuy nhiên, để mô hình thành công, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự đồng thuận, chủ động và tham gia thực chất của người dân.

UBND xã Thạch Lạc kêu gọi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và toàn thể Nhân dân, đặc biệt là các hộ dân thôn Sơn Hà, tích cực hưởng ứng chủ trương; mạnh dạn đăng ký tham gia trên tinh thần tự nguyện; từng bước thay đổi phương thức sản xuất, bảo vệ môi trường và cùng xây dựng cảnh quan nông thôn xanh, sạch, đẹp.

Xã Thạch Lạc quyết tâm triển khai Làng nông nghiệp hữu cơ Sơn Hà theo hướng có trọng tâm, có lộ trình, có phân công trách nhiệm và có kiểm tra, đánh giá cụ thể. Các ban, ngành, đoàn thể cùng vào cuộc; cán bộ, đảng viên gương mẫu; Nhân dân là chủ thể; cùng chung sức xây dựng Sơn Hà trở thành mô hình điểm về nông nghiệp hữu cơ, sinh thái, tuần hoàn, tạo cơ sở để từng bước nhân rộng trên địa bàn xã.

Xây dựng Làng nông nghiệp hữu cơ Sơn Hà – chung sức thay đổi phương thức sản xuất, bảo vệ môi trường, nâng cao thu nhập và hướng tới một nền nông nghiệp phát triển bền vững.